سیستم آبیاری برای سبزیجات + مناسب ترین روش آبیاری

در میان انواع سیستم آبیاری برای سبزیجات شاید بتوان روش‌های آبیاری قطره‌ای را مدرن‌ترین و بهترین روش آبیاری به شمار آورد. مناسب ترین روش آبیاری سبزیجات به نوع آن سبزیجات و مساحت زمین یا گلخانه بستگی دارد. با دانستن اصول آبیاری سبزیجات بازدهی محصول به طرز چشمگیری افزایش‌یافته و در مصرف آب نیز صرفه‌جویی خواهد شد. در ادامه این مطلب از وب‌سایت اطمینان صنعت همراه ما باشید تا به بررسی سیستم آبیاری برای سبزیجات و همچنین مناسب ترین روش آبیاری سبزیجات بپردازیم.

سیستم آبیاری برای سبزیجات

هر نوع سیستم آبیاری برای سبزیجات معایب و مزایای خاص خود را دارد که باید باتوجه‌به آن‌ها و نوع محصول دست به انتخاب زد. شاید یک شیوه آبیاری برای یک محصول بسیار مناسب باشد؛ اما برای یک محصول دیگر مزایای چندانی نداشته باشد. به‌عنوان‌مثال محصولاتی که مستعد ابتلا به قارچ هستند را بهتر است با روشی آبیاری نمود که احتمال خیس شدن برگ و شاخه‌ها در آن کمتر باشد. به همین علت سیستم آبیاری بارانی برای آبیاری آن‌ مناسب نیست. در ادامه به بررسی انواع روش‌های آبیاری سبزیجات و معایب و مزایای هر یک خواهیم پرداخت.

انواع روش ‌های آبیاری سبزیجات

روش‌های مختلف آبیاری سبزیجات عبارت‌اند از:

• آبیاری بارانی
• آبیاری قطره‌ای
• آبیاری زیر سطحی
• آبیاری نشتی
• آبیاری به روش کرتی
• آبیاری به کمک آبپاش
• آبیاری شیاری
• حوضچه‌های آبیاری
• آبیاری با لوله تراوا

 در ادامه به بررسی هر یک از این روش‌ها به‌عنوان یک سیستم آبیاری برای سبزیجات خواهیم پرداخت.

 1. آبیاری شیاری

آبیاری شیاری یکی از انواع سیستم آبیاری برای سبزیجات است که از قدیم مورداستفاده قرار می‌گرفته است. این روش مخصوص زمین‌های کم مساحت و باغچه‌ها است و در آن شیارهایی به شکل جوی‌ کم‌عمق به‌صورت موازی ایجاد می‌شود و می‌تواند آب را تا پای گیاه هدایت کند. فاصله این خطوط کشت محصول می‌تواند بین 30 تا 90 سانتی‌متر باشد و هر چه این فاصله بیشتر باشد، مقدار آب مصرفی بیشتر خواهد شد.

این روش آبیاری برای محصولاتی مانند کاهو، توت‌فرنگی، کلم، لوبیا و… مناسب است. روش شیاری معمولا دشوار و وقت‌گیر است و در آن هدررفت آب به دلیل تبخیر و نفوذ عمقی زیاد، بسیار است. همچنین آبیاری به شکل نامتوازن انجام می‌شود.

بیشتر بخوانید: دستگاه کمبینات چیست؟ | کاربرد و مزایای استفاده از کمبینات

2. آبیاری به کمک آبپاش

آبیاری به کمک آبپاش نیز یک سیستم آبیاری برای سبزیجات است که در مساحت‌های کم مثل باغچه‌های کوچک مورداستفاده قرار می‌گیرد. این روش بیشتر مناسب خاک‌های ماسه‌ای است که آب را به‌سرعت به خودشان جذب می‌کنند؛ اما در خاک‌های سنگین رسی به این دلیل که جذب آب به‌سختی انجام می‌شود، چندان مناسب نیست. با این روش به دلیل خیس شدن شاخ‌وبرگ گیاه، امکان افزایش رطوبت و ایجاد آفت و قارچ وجود دارد. بهتر است اگر می‌خواهید با این سیستم آبیاری برای سبزیجات، محصولات خود را آبیاری کنید، این کار را در ابتدای صبح انجام دهید تا شاخ‌وبرگ گیاهان در طول روز خشک شوند و میزان تبخیر به حداقل برسد. این سیستم آبیاری برای سبزیجاتی همچون ریحان، جعفری، نعناع و… مناسب است.

3. سیستم آبیاری برای سبزیجات؛ آبیاری با سیستم کرتی

سیستم کرتی را می‌توان مناسب ترین روش آبیاری سبزیجات دانست. در این روش زمین کشاورزی را در ابعاد مختلف تقسیم‌بندی می‌کنند و برای جداکردن مرزها، دیوارهای کوتاه خاکی ایجاد می‌کنند. به هر یک از این قسمت‌ها یک کرت گفته می‌شود. در بین این کرت‌ها جوی‌های آب تعبیه می‌شوند و با جریان‌یافتن آب در آن‌ها، آب‌رسانی به گیاه انجام می‌شود. البته این سیستم آبیاری برای سبزیجات معایبی نیز دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به نامناسب‌بودن آن برای مناطق کم‌آب و همین‌طور زمین‌های شیب‌دار، هدررفت آب و امکان شسته شدن املاح و مواد مغذی موجود در خاک اشاره کرد.

آبیاری با سیستم کرتی برای مزارع کم مساحت مناسب نیست و عبور و مرور ماشین‌آلات کشاورزی به‌سختی انجام می‌شود. قبل از اجرای روش کرتی باید زمین کاملا تسطیح شود و از جوی‌ها و کرت‌ها به‌خوبی مراقبت شود. این روش برای خاک‌های سبک مناسب نیست؛ چون دیواره‌های کرت تخریب می‌شود. در خاک‌های سنگین نیز این روش باعث سله بستن خاک می‌شود. گیاهانی که نسبت به میزان آب حساس هستند را نباید با استفاده از روش کرتی آبیاری کرد.

4. حوضچه‌ های آبیاری

حوضچه‌های آبیاری نیز یک سیستم آبیاری برای سبزیجات هستند که برای آبیاری محصولاتی نظیر گوجه‌فرنگی گیلاسی یا معمولی، فلفل‌دلمه‌ای، خیار، کدو و… مناسب است. در این روش در اطراف گیاهان حوضچه‌هایی به شکل دایره با قطرهای مختلف ایجاد می‌کنند که به روش دستی یا با کمک شلنگ از آب پر می‌شوند. قطر دایره‌های ایجاد شده به سایز و نیاز گیاه بستگی دارد.

5. آبیاری نشتی

یکی دیگر از انواع سیستم آبیاری برای سبزیجات، آبیاری نشتی است که به شکل یک مارپیچ به عرض 30 تا 40 سانتی‌متر و عمق 30 تا 35 سانتی‌متر حفر می‌شود. شکل این مزارع به‌صورت تپه‌های متوالی و پشت سر هم است. آب از طریق کانال اصلی وارد جوی‌ها می‌شود و آرام آرام به درون خاک نفوذ می‌کند و موجب آبیاری ریشه سبزی‌ها می‌شود. جوی‌ها به‌صورت موازی با هم و عمود بر خط شیب مزرعه تعبیه می‌شوند و آب پس از جوی اول به جوی بعدی وارد می‌شود تا به جوی آخر برسد. بدین‌ترتیب سطح مزرعه تا چند سانتی‌متر در درون جوی قرار می‌گیرد و به اصطلاح به آن داغاب گفته می‌شود.

6. سیستم آبیاری بارانی

سیستم آبیاری بارانی نیز یک سیستم آبیاری برای سبزیجات است که در آن آب به کمک مجموعه‌ای از لوله‌ها توسط پمپاژ جریان می‌یابد. در مرحله آخر آبپاش آب را به‌صورت قطرات ریز باران بر روی زمین می‌پاشد. مزایای آبیاری بارانی عبارت‌اند از:

• جلوگیری‌کردن از فرسایش خاک
• افزایش راندمان تولید
• قابلیت کاربرد در زمین‌های شیب‌دار و عدم لزوم مسطح کردن زمین
• جلوگیری از هدررفت آب و کاهش چشمگیر مصرف آب
• مناسب برای انواع خاک به جز خاک رس سنگین
• پخش یکنواخت آب، کود و سم در تمام سطح زمین
• مناسب آبیاری محصولات با تراکم بالا

6. آبیاری قطره‌ای

آبیاری قطره‌ای را نیز می‌توان یک سیستم آبیاری برای سبزیجات و شاید حتی مناسب ترین روش آبیاری سبزیجات دانست. در واقع این سیستم آبیاری، نوعی آبیاری موضعی است که با کمک اعمال فشار آب از طریق روزنه یا قطره‌چکان پای ریشه گیاه به‌صورت قطره‌قطره ریخته می‌شود. آبیاری قطره ای موجب صرفه‌جویی در مصرف آب و افزایش بازدهی آبیاری می‌شود. همچنین در این روش، مساحت و عمق کمی از خاک خیس می‌شود و به همین دلیل تبخیر آب نیز کاهش می‌یابد.

از جمله مزایای آبیاری قطره‌ای می‌توان به کاهش رشد علف‌های هرز، کاهش فرسایش خاک، کاهش مدت‌زمان آبیاری، قابلیت استفاده بهینه از منابع آبی، مناسب بودن برای اکثر خاک‌ها و… اشاره کرد. همچنین به دلیل خیس نشدن شاخ و برگ گیاهان احتمال بروز بیماری‌های قارچی کاهش می‌یابد. به‌علاوه هم هزینه آبیاری کاهش می‌یابد و هم برای انجام آن به نیروی انسانی کمتری نیاز است.

7. آبیاری به کمک لوله تراوا

آبیاری با لوله تراوا هم یک سیستم آبیاری برای سبزیجات است که در آن از نوعی شلنگ پلاستیکی با منافذ ریز استفاده می‌شود تا آب را از طریق این منافذ به بیرون هدایت کند. محل نصب این شلنگ‌ها در بین ردیف‌ها یا اطراف گیاهان است. در واقع این روش نوع ساده‌ای از آبیاری قطره‌ای است؛ اما هزینه نگهداری و محافظت از آن زیاد است.

8. آبیاری زیرسطحی

در این سیستم آبیاری برای سبزیجات، لوله‌ها یا نوارهای قطره‌ای در زیر خاک مدفون می‌شوند. این روش می‌تواند ریشه گیاهان را مستقیما آبیاری کند و موجب کاهش میزان تبخیر آب می‌شود. همچنین احتمال آهکی‌شدن قطره‌چکان‌ها وجود ندارد. همچنین برداشت محصول با کمک ماشین‌آلات کشاورزی به‌راحتی انجام می‌شود.

آبیاری زیرسطحی مناسب ترین روش آبیاری سبزیجات در مناطق بادخیز و گرم و خشک است. البته این روش معایبی چون احتمال مسدودشدن نازل‌ها توسط خاک و ریشه گیاهان، جویده شدن نوارها توسط جانوران و تخریب لوله‌ها در اثر عبور و مرور ماشین‌آلات سنگین را نیز دارد. به‌علاوه اجرای آن نیازمند صرف هزینه زیاد است.

مناسب ترین روش آبیاری سبزیجات

انتخاب بهترین سیستم آبیاری برای سبزیجات به نوع محصول، شرایط آب‌وهوایی منطقه، نوع خاک، شیب زمین، میزان آب در دسترس و سایر عوامل بستگی دارد؛ بنابراین باتوجه‌به تمام نکاتی که ذکر شد، برای انتخاب مناسب ‌ترین روش آبیاری سبزیجات در هر منطقه و برای هر محصول باید شرایط خاص آن منطقه و نیاز آبی محصول موردنظر را در نظر گرفت. طول عمر لوله‌های آبیاری کشاورزی یکی دیگر از نکات مهم در تعیین مناسب ترین روش آبیاری سبزیجات است که به طبع بر هزینه‌ها تاثیرگذار است.

جمع‌بندی

انتخاب یک سیستم آبیاری برای سبزیجات به عوامل مختلفی مانند نوع محصول، مساحت زمین، بودجه، نوع خاک، شیب زمین، میزان آب در دسترس، شرایط آب‌وهوایی منطقه و… بستگی دارد. به همین دلیل برای استفاده از مناسب ترین روش آبیاری سبزیجات در جهت افزایش تولید و بهره‌وری باید تمام این عوامل را در نظر گرفت. همچنین با اصول آبیاری سبزیجات می‌توان ضمن صرفه‌جویی در مصرف آب، به محصولی باکیفیت و پربازده دست یافت.

مجموعه اطمینان صنعت یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان انواع ابزارآلات و قطعات صنعتی و کشاورزی است که با بیش از ده سال سابقه فعالیت در این عرصه پیشتاز است. شما مشتریان عزیز می‌توانید جهت ثبت سفارش خرید محصولات و دریافت مشاوره به صفحه تماس با ما مراجعه نمایید.

سوالات متداول